Kuruluş gideri aktifleştirme nasıl yapılır?

Kuruluş giderlerinin aktifleştirilmesi, işletmelerin finansal yönetiminde önemli bir adım olarak öne çıkmaktadır. Bu süreç, yasal düzenlemelere uygun şekilde gerçekleştirildiğinde, şirketlerin mali tablolarında olumlu bir etki yaratabilir. Aktifleştirme, kuruluş aşamasında yapılan harcamaların doğru bir şekilde kaydedilmesini ve zamanla itfa edilmesini içerir. Dolayısıyla, bu işlem, işletmelerin uzun vadeli mali planlamaları için kritik bir rol oynamaktadır.

Kuruluş giderlerinin aktifleştirilmesi, Vergi Usul Kanunu'nun 282. maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 14/2. maddesi uyarınca, işletmelere tanınan bir seçimlik haktır.

Aktifleştirme işlemi şu şekilde yapılır:

1. Giderlerin kaydedilmesi. Kuruluş aşamasında yapılan harcamalar, "262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri" hesabına maliyet değerleri ile borç kaydedilir.
2. Amortisman ayrılması. Giderler, 5 yıl içinde eşit taksitlerle itfa edilir. Her yıl, kayıtlı değerin beşte biri "268 Birikmiş Amortismanlar" hesabına aktarılır.

Örnek yevmiye kaydı:

• Kuruluş aşamasında yapılan harcamalar.
  • Ticaret sicil harcı: 10.000 TL
  • Noter masrafları: 5.000 TL
  • Ruhsat ve izin bedelleri: 7.000 TL
  • Toplam: 22.000 TL

Tarih Hesap Kodu Hesap Adı Borç (TL) Alacak (TL) 05.02.2025 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 22.000 102 Bankalar 22.000.

Amortisman ayrılması (5 yıl üzerinden).

• Yıllık amortisman tutarı: 22.000 TL / 5 yıl = 4.400 TL
• Gider kaydı "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına yapılır.

Tarih Hesap Kodu Hesap Adı Borç (TL) Alacak (TL) 31.12.2025 770 Genel Yönetim Giderleri 4.400 268 Birikmiş Amortismanlar (-) 4.400.

Bu işlem, 5 yıl boyunca her yıl tekrarlanır.

Şahıs işletmeleri ve şahıs şirketlerinde kuruluş giderleri aktifleştirilemez, yapıldığı yılda doğrudan gider olarak kaydedilir.